Yaz aylarının vazgeçilmezi olan dondurma pazarında, bakkaldan büfeye kadar küçük esnafı ve tüketicileri doğrudan etkileyecek ezber bozan bir gelişme yaşandı. Rekabet Kurumu, piyasada dilediği gibi at koşturduğu iddia edilen dondurma devlerine karşı adeta savaş açtı. Geçmişte alınan kurallara uyulmadığı şüphesiyle başlatılan büyük inceleme, iki dev şirkete yönelik resmi bir soruşturmaya dönüştü. Üstelik bu soruşturmayla da kalınmadı; mahalle bakkalındaki dondurma dolaplarının iç düzenini baştan aşağı değiştirecek tarihi bir tedbir kararı yürürlüğe girdi. İşte dondurma dolaplarında kartları yeniden dağıtacak o kararın tüm çarpıcı detayları…
Geçmiş kurallara uymadılar, kıskaca alındılar
Rekabet Kurumu, endüstriyel dondurma sektörünün en büyük oyuncularından Unilever Sanayi ve Ticaret Türk AŞ ile Magnum Dondurma AŞ hakkında resmi bir soruşturma başlattı. Kurum tarafından yapılan açıklamada, kurulun daha önce (18 Mart 2021 tarihinde) aldığı geçici tedbir kararlarına bu firmaların uymadığı yönünde güçlü şüpheler oluştuğu belirtildi. Yapılan ilk incelemelerin ardından pazar gücünü kurallara aykırı kullanan bu şirketler için soruşturma süreci resmen ilan edildi.
Küçük esnafın dolabına “rakip kotası” geldi
Soruşturma kararıyla birlikte piyasada tekelleşmenin önüne geçmek için çok konuşulacak bir adım atıldı. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 1 ay içinde uygulanacak yeni kurala göre; bakkal, büfe ve küçük market gibi 100 metrekare ve altında kapalı alana sahip satış noktalarında eğer sadece Unilever/Magnum dolabı bulunuyorsa, bu dolabın toplam hacminin tek bir blok halinde yüzde 30’luk alanı zorunlu olarak rakip markalara tahsis edilecek. Bu alana kesinlikle söz konusu dev firmaların ürünleri konulamayacak ve üzerine “Bu alan rakip ürünlere ayrılmıştır” yazan özel etiketler yapıştırılacak.
Ürün yoksa dolap boş kalacak, kota yüzde 50’ye çıkabilecek
Alınan tedbir kararı o kadar kesin kurallara bağlanmış durumda ki, küçük esnafın elinde o an için rakip bir dondurma markası bulunmasa dahi, belirlenen yüzde 30’luk dolap alanı kesinlikle boş bırakılmak zorunda olacak. Öte yandan, dondurma satan esnafın kendisinin talep etmesi durumunda, rakiplere ayrılması zorunlu olan bu dolap içi alan oranı yüzde 50’ye kadar da yükseltilebilecek.
“Soruşturma doğrudan ceza demek değil” hatırlatması
Rekabet Kurulu, kamuoyunda ve piyasalarda herhangi bir yanlış anlaşılmanın önüne geçmek amacıyla teknik bir detayı da özel bir notla paylaştı. Kurum, dondurma devleri hakkında açılan bu soruşturma kararının, ilgili şirketlerin kesin olarak kanunu ihlal ettikleri ya da doğrudan devasa bir ceza yaptırımıyla karşı karşıya kaldıkları/kalacakları anlamına gelmediğini hatırlattı. Nihai karar, yürütülecek derinlemesine incelemelerin ardından verilecek.
