Erzincan Ovası ve çevresini kapsayan yeni bilimsel araştırma, bölgenin sismik karakterini ve morfotektonik yapısını gözler önüne seriyor. Bölgedeki tektonik aktiviteyi sayısal verilerle ortaya koyan çalışma, yıkıcı deprem riskine karşı stratejik yerleşim planlamasının önemine dikkat çekiyor.
Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun (KAFZ) doğu kesiminde yer alan Erzincan Ovası ve çevresi, jeolojik yapısı gereği yüksek derecede tektonik hareketliliğe sahip bir saha olarak tanımlanıyor. Bilimsel araştırma kapsamında, ovanın kuzey ve güney yamaçlarında belirlenen 53 farklı alt akarsu havzası üzerinde kapsamlı morfometrik analizler gerçekleştirildi. Bu analizler, bölgedeki fay hatlarının aktiflik derecelerini sayısal verilerle belirlemeyi amaçlıyor.
Tektonik Aktivite “Yüksek” Sınıfta
Yapılan incelemeler sonucunda, incelenen havzaların hiçbirinin “düşük” tektonik aktivite sınıfında olmadığı tespit edildi. Bölgedeki havzaların %30’unun “çok yüksek”, %45’inin “yüksek” ve %25’inin ise “orta” derecede tektonik aktiviteye sahip olduğu belirlendi. Özellikle Erzincan Ovası’nın kuzeyindeki yamaçların, güney yamaçlarına oranla çok daha belirgin bir tektonik aktivite gösterdiği vurgulanıyor.
Yıkıcı Deprem Riski ve Yerleşim Uyarısı
Araştırma, 1900-2023 yılları arasındaki verileri kullanarak Erzincan Ovası ve çevresindeki deprem riskini derinlemesine analiz ediyor. Bölgede yıkıcı depremlerin yaşanma olasılığının oldukça yüksek olduğu ifade edilirken, yeni yerleşim alanlarının seçimi konusunda hayati uyarılarda bulunuluyor. Araştırma sonuçlarına göre;
Yeni yerleşim birimleri, fay hatlarından uzak ve zemin yapısı sağlam alanlara kurulmalıdır.
Yerleşim yeri belirleme kriterlerinde sadece deprem riski değil; meteorolojik, klimatolojik ve hidrografik afet riskleri de mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu kriterlerin ihmal edilmesi durumunda, gelecekteki olası sismik hareketlerde can ve mal kayıplarının artabileceği öngörülüyor.
Erzincan şehri ve çevresindeki yapılaşmanın, bölgenin tektonik gerçekleriyle uyumlu, bilimsel verilere dayanan bir planlama anlayışıyla yeniden ele alınması gerektiği vurgulanıyor.
Kaynak: Uysal, A. (2024). Erzincan Ovası ve Çevresinin Morfotektonik Özellikleri ve Deprem Analizi [Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi]. Tez No; 841712
