Gökyüzünde artık başıboş uçuş dönemi sona eriyor. İnsansız Hava Aracı (İHA) kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, Türk hava sahasında güvenliği en üst seviyeye taşıyacak devrim niteliğinde bir takip sistemi hayata geçiriliyor.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), hava sahasındaki hareketliliği kontrol altına almak adına kapsamlı bir “İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı” hazırladı. Yeni kurulan İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) ile tüm İHA’lar artık anlık olarak izlenecek. Uçuş operasyonları; “açık”, “özel” ve “sertifikalı” olmak üzere üç ana kategoriye ayrıldı. 500 gram ve üzeri ağırlıkta olan veya üzerinde kamera/mikrofon bulunan tüm cihazların sisteme kayıt edilmesi zorunlu hale getirildi.
İHA ve Dron Ayrımı Nedir?
Haberlerde sıkça birbirinin yerine kullanılsa da İHA ve dron arasında temel bir fark bulunuyor. İHA (İnsansız Hava Aracı), havada pilot bulunmayan her türlü aracı kapsayan teknik ve resmi bir terimdir. Dron ise daha çok pervaneli ve küçük boyutlu cihazlar için kullanılan popüler bir ifadedir. Resmi düzenlemelerde ve havacılık hukukunda ise kapsayıcılığı nedeniyle “İHA” terimi kullanılmaktadır. Yani, piyasada “dron” olarak bilinen hobi cihazları, yasal olarak “İHA” kategorisinde değerlendiriliyor ve bu yeni talimata tabi tutuluyor.
Erzincan Semalarında İHA Uçuracaklara Uyarı
Erzincan’da hobi amaçlı veya profesyonel olarak İHA uçuran vatandaşlarımızı da yakından ilgilendiren bu düzenleme, artık daha disiplinli bir süreci beraberinde getiriyor. Erzincan semalarında uçuş yapacak her İHA kullanıcısı, cihazını sisteme kaydettirmek ve belirlenen uçuş kurallarına uymak zorunda olacak. Özellikle meskun mahal dışındaki tarımsal faaliyetler dışında, izinsiz yapılan uçuşlar tespit edildiğinde ağır idari para cezaları uygulanacak. Erzincanlı pilotların, uçuş öncesi dijital sistem üzerinden gerekli izinleri almaları ve sistemin sağladığı güncel coğrafi verileri kontrol etmeleri zorunlu kılındı.
Üç Farklı Kategoride Katı Kurallar
Yeni düzenleme ile İHA uçuşlarında güvenlik standartları netleşti:
Açık Kategori: Düşük riskli, genellikle hobi amaçlı kullanılan uçuşları kapsayacak. Bu gruptaki araçlar, görüş hattı içerisinde ve kalabalık olmayan bölgelerde uçurulacak. 500 gramın altındaki cihazlar için esneklikler bulunsa da, 16 yaş sınırı ve temel güvenlik kuralları bu grup için de geçerliliğini koruyacak.
Özel Kategori: Orta düzey risk barındıran operasyonları içerecek. Daha karmaşık uçuşları veya belirli bir ağırlığın üzerindeki cihazları kapsayacak. Bu kategoride uçuş yapacak pilotlar daha detaylı bir operasyonel risk analizi hazırlayacak ve SHGM’den izin alacak. Uçuşlar genellikle yerleşim yerlerine yakın bölgelerde veya özel görevler için gerçekleştirilecek.
Sertifikalı Kategori: En yüksek risk grubunu oluşturacak. Kalabalık insan gruplarının üzerinde, tehlikeli madde taşımacılığında veya insanlı taşımacılıkta kullanılan büyük ölçekli İHA’ları kapsayacak. Bu kategorideki cihazlar, standart bir uçağa benzer şekilde “uçuşa elverişlilik sertifikası” alacak. 150 kilogram ve üzerindeki tüm İHA’lar bu kategoride değerlendirilerek resmi hava aracı siciline tescil edilecek.
Yabancı İHA’lara Sıkı Denetim
Yabancı menşeli İHA’ların Türkiye hava sahasını kullanabilmesi için uçuş öncesinde en az 20 gün önceden SHGM’ye başvuru yapılması şart koşuldu. İhlal durumunda sadece para cezası değil, pilot lisanslarının iptaline kadar varan ağır yaptırımlar devreye girecek. Terör, yasa dışı kullanım veya mahremiyet ihlali gibi durumlarda ise Türk Ceza Kanunu kapsamında yasal süreç başlatılacak.
