Yıllardır kağıt üzerinde, kırtasiyelerden alınan matbu evraklarla veya emlakçı ofislerinde imzalanan kira sözleşmeleri tarihe karışıyor. Türkiye’de ev sahibi ve kiracı ilişkilerinde yepyeni bir sayfa açan e-Devlet üzerinden kira kontratı dönemi resmen başladı. Ancak milyonlarca vatandaşı ilgilendiren bu teknolojik ve pratik kolaylık, beraberinde bilinmesi gereken hayati kuralları da getiriyor. Sistemin nasıl işleyeceğini, üç günlük kritik onay süresini ve hissedarlı tapulardaki özel şartları bilmeden adım atmak, ileride ciddi mağduriyetlere yol açabilir. İşte dijital kiralama döneminde dikkat edilmesi gereken tüm kritik detaylar…
İki Aşamalı Sistem Devreye Alındı
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen uygulamanın ilk aşaması vatandaşların erişimine sunuldu. Bu aşamada, 18 yaşını doldurmuş gerçek kişi taşınmaz sahipleri, e-Devlet kapısı üzerinden kira sözleşmesi oluşturarak doğrudan kiracının onayına sunabiliyor. Sistemin devreye alınması planlanan ikinci aşamasında ise emlak danışmanları ve yetkilendirilmiş kişiler sürece dahil olacak. Böylelikle yetkili emlakçılar da taraflar adına sözleşme hazırlayıp onaya sunabilecek.
Üç Günlük Kritik Onay Süresi
e-Devlet üzerinden başlatılan işlemlerde zaman yönetimi büyük önem taşıyor. Ev sahibi tarafından sisteme kimlik bilgileri, kira bedeli, ödeme şartları ve depozito gibi tüm detaylar girilerek hazırlanan taslak sözleşme, kiracının e-Devlet ekranına düşüyor. Kiracının bu sözleşmeyi inceleyip onaylamak için tam üç günlük bir süresi bulunuyor. Bu süre zarfında onaylanmayan işlemler iptal ediliyor ve tarafların süreci en başından tekrar başlatması gerekiyor.
Hissedarlı Taşınmazlarda Onay Şartı
Yeni sistem, birden fazla kişinin ortak olduğu mülkler için de çok net kurallar içeriyor. Elbirliği mülkiyeti olan evlerde tüm hissedarların, paylı mülkiyette ise hissedarların çoğunluğunun üç gün içinde sisteme girerek sözleşmeye onay vermesi şart koşuluyor. Ancak mevcut altyapıda, on ve daha fazla hissedarı bulunan taşınmazlar için şimdilik e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi düzenlenemiyor.
Zaman Damgalı Ve Barkodlu Güvence
Uygulamanın en büyük avantajlarından biri, belge güvenliğini en üst seviyeye çıkarması. Karşılıklı onay aşamalarının tamamlanmasının ardından, sistem tarafından zaman damgalı ve barkodlu resmi bir belge üretiliyor. Türk Borçlar Kanunu kapsamında ıslak imzalı sözleşmelerle tamamen aynı hukuki geçerliliğe sahip olan bu evrak, e-Devlet üzerinden istenildiği an doğrulanabiliyor. Böylece sahte sözleşme ve imza inkarı gibi hukuki ihtilafların da kesin olarak önüne geçiliyor.
Bürokrasi Azalıyor Veriler Toplanıyor
Dijital kontrat uygulaması sayesinde tarafların elektrik, su veya doğalgaz abonelik işlemleri gibi süreçlerde kurum kurum dolaşıp fiziki belge teslim etme çilesi sona eriyor. Sistem aynı zamanda Türkiye Gayrimenkul Değer Haritası’nın oluşturulmasına da büyük katkı sağlayacak. Kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve bölgesel kira bedellerinin devlet tarafından daha sağlıklı takip edilebilmesi için sistemin oldukça önemli bir veri tabanı oluşturması bekleniyor.
