Araç sahiplerini ve ulaşım maliyetlerini yakından ilgilendiren dev bir adım atıldı. Uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının fırlaması üzerine hükümet, “eşel mobil” sistemini devreye alarak pompaya yansıyacak büyük zamların önüne geçti. Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan gelen son dakika açıklamasıyla birlikte, özellikle motorin ve tüp gaz (LPG) kullanan vatandaşlar için vergi yükünün tamamen kaldırıldığı duyuruldu. Petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların vatandaşın cebini daha fazla yakmaması için devlet, kendi alacağından feragat ederek fiyatları dengelemeye çalışıyor. Peki, bu düzenleme tam olarak neleri kapsıyor ve bütçeyi nasıl etkileyecek? İşte akaryakıt vergisinde yaşanan o tarihi değişimin tüm detayları…
Motorin Ve LPG’de Vergi Artık Yok
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yaptığı resmî duyuruya göre, akaryakıttaki fiyat artışlarını dizginlemek için motorin ve LPG’de alınan maktu Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) sıfıra indirildi. Yani artık bu ürünlerin pompa fiyatı içinde devlete ödenen o sabit vergi payı bulunmuyor. Benzinde ise vergi tamamen sıfırlanmasa da ciddi bir indirime gidildi; şu an benzinden sadece 3,02 lira civarında sembolik bir vergi alınıyor. Bu uygulama sayesinde, dünyadaki petrol fiyatları artsa bile Türkiye’deki vatandaşlar bu artışı pompada çok daha az hissediyor.
Vergi Kaybı 100 Milyar Lirayı Aştı
Devletin vatandaşın yükünü hafifletmek için vazgeçtiği vergi miktarının devasa boyutlara ulaştığı açıklandı. 5 Mart’tan bu yana uygulanan bu sistem nedeniyle, devletin kasasına girmesi gereken 86 milyar liralık ÖTV tahsil edilmedi. Bu verginin üzerinden alınan Katma Değer Vergisi (KDV) de hesaba katıldığında, devletin bugüne kadarki toplam kaybı şimdiden 100 milyar lira sınırını geçmiş durumda. Bu rakam, bütçede önemli bir boşluk yaratsa da önceliğin vatandaşın alım gücünü korumak olduğu vurgulanıyor.
Bütçe Hedefinden Uzaklaşıldı
Yapılan hesaplamalar, devletin 2026 yılı bütçesinde akaryakıttan beklediği gelir hedefine ulaşmasının oldukça zorlaştığını gösteriyor. Yılın ilk dört ayında akaryakıttan toplam 136,8 milyar lira vergi toplandı. Oysa bütçe planında bu yıl için beklenen toplam gelir 656,5 milyar lira olarak belirlenmişti. Bu durum, yılın geri kalanında hedeflere ulaşmak için 519 milyar liradan fazla daha vergi toplanması gerektiğini ancak mevcut sıfırlama politikasıyla bunun mümkün olmadığını ortaya koyuyor.
Yıl Sonunda Kayıp Daha Da Artabilir
Uzmanlar ve Gelir İdaresi Başkanlığı, mevcut petrol fiyatları ve vergi yapısı bu şekilde devam ederse yıl sonu tablosunun daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunuyor. Yapılan tahminlere göre, yıl sonuna kadar toplam vergi kaybının (ÖTV ve KDV dahil) 600 milyar lirayı aşması bekleniyor. Bu devasa tutar, devletin yatırımlarından veya diğer harcamalarından feragat ederek vatandaşın ucuz yakıt kullanmasını sağlaması anlamına geliyor. Dünyadaki enerji krizi ve jeopolitik gerilimler sürdüğü müddetçe, bu “fiyat kalkanı” sisteminin bir süre daha devam etmesi öngörülüyor.
