Muhasebe dünyasının mutfağında, rakamların ötesinde bir insan hikayesi gizli. Günlük hayatın temposu, yasal değişikliklerin hızı ve yoğun çalışma saatleri arasında sıkışan muhasebe meslek mensuplarının, iş yaşamındaki stres ve tatmin dengesinin performanslarına etkisini mercek altına alan bilimsel bir çalışma, ezber bozan sonuçlar ortaya koydu. Erzincan’da gerçekleştirilen bu kapsamlı araştırmaya göre, stresin iş performansı üzerindeki etkisi beklenen “doğrudan” bir ilişkiyi yansıtmıyor.
Stres ve Tatmin Arasındaki Görünmez Bağ
Bilimsel araştırmalar, stresin iş tatmini üzerinde güçlü ve negatif bir etkisinin olduğunu defalarca kanıtlamıştır. Erzincan’daki örneklem grubu üzerinde yapılan analizler de bu genel kuralı destekliyor: İş stresi arttıkça, çalışanların işlerinden aldığı tatmin duygusu anlamlı ölçüde düşüyor. Çalışanların kendilerini baskı altında hissettikleri ortamlarda, işlerine karşı duydukları memnuniyet de hızla azalıyor.
Performans Stresten Değil, Tatminden Besleniyor
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise stres ile performans arasındaki ilişkide ortaya çıkıyor. Genel kanının aksine, iş stresi ile iş performansı arasında doğrudan bir ilişki bulunamadı. Diğer bir ifadeyle, stres seviyesindeki değişim doğrudan performansın artmasına veya azalmasına sebep olmuyor.
Bunun yerine, performansın anahtarının “iş tatmini” olduğu görülüyor. Çalışanların iş tatmin düzeyleri yükseldikçe, iş performanslarının da aynı oranda pozitif bir ivmeyle arttığı tespit edildi. Başka bir deyişle, yüksek performans stresin azlığıyla değil, çalışanın işinden aldığı yüksek tatmin duygusuyla doğrudan ilişkili.
Erzincan Örneği ve Yeni Ufuklar
Erzincan’da görev yapan 202 muhasebe meslek mensubu ve çalışanının dahil olduğu bu araştırma, muhasebe mesleğinin sadece teknik bir süreç değil, psikolojik boyutları olan bir yapı olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Çalışanların işlerini “çalışmaya değer” bulmaları ve başarı duygusunu tatmaları, performanslarını zirveye taşıyan temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
Bu bilimsel sonuçlar, işletmelerin çalışan performansını artırmak için sadece baskı unsurlarını azaltmaya odaklanmak yerine, çalışanın iş tatminini yükseltecek stratejiler geliştirmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kaynak: Barlas, E. (2023). Muhasebe Meslek Mensupları ve Çalışanlarının İş Stresi, İş Tatmini ve İş Performansı Arasındaki İlişki Üzerine Erzincan İlinde Bir Araştırma. [Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi] Tez No; 793753
