Dünya genelinde hızla artan nüfus ve iklim değişikliği, su kaynaklarını en stratejik varlık haline getirdi. Ancak şehirlerin içme suyu şebekelerinde, suyun kaynaktan tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte yaşanan kayıplar, sürdürülebilir bir gelecek için en büyük engellerden biri. Bilimsel bir araştırma, Erzincan’daki içme suyu şebekesinde hayata geçirilen otomasyon sisteminin, su israfını nasıl durdurduğunu gözler önüne seriyor.
Akıllı İzleme ile Su Kayıplarına Son
Şehirlerin altyapı sistemleri, zamanla aşınan borular ve denetlenemeyen kaçaklar nedeniyle ciddi su kayıplarına sahne oluyor. Araştırmada incelenen SCADA (Veri Tabanlı Kontrol ve Gözetleme) sistemi, bu karmaşık ağın adeta “gözü kulağı” görevini üstleniyor. Mart 2018’de Erzincan içme suyu hattına entegre edilen bu akıllı otomasyon sistemi, sisteme giren suyun basınç ve debi değerlerini 7/24 izlenebilir kıldı.
Verilerle Kanıtlanan Büyük Değişim
Araştırma, sistem öncesi ve sonrası verileri karşılaştırarak teknolojinin sağladığı somut faydayı net bir şekilde ortaya koyuyor:
SCADA Öncesi Durum: 2014-2018 yılları arasındaki veriler analiz edildiğinde, toplam fiziksel ve idari su kayıp oranının %64,46 gibi kritik bir seviyede olduğu, sadece fiziksel kayıp oranının ise %27,89 olduğu tespit edildi.
SCADA Sonrası Dönüşüm: Sistemin devreye girmesiyle birlikte Mart 2018-Ocak 2020 döneminde, toplam kayıp oranı %36,53’e, fiziksel su kayıp oranı ise %13,64’e kadar geriledi.
Bu veriler, akıllı izleme sistemlerinin entegrasyonu ile su kayıplarının çok kısa sürede minimum seviyeye yaklaştığını ve israf edilen suyun doğrudan korunarak ekonomiye kazandırıldığını kanıtlıyor.
Geleceği Korumak İçin Bir Model
Erzincan örneği, sadece bir ilin su yönetimi başarısını değil, aynı zamanda dünya genelinde su kaynaklarını korumak için izlenmesi gereken bilimsel yolu gösteriyor. Şebekedeki en küçük sızıntıların bile merkezden izlenip erken müdahale edilmesi sayesinde, isale hatlarının kontrol altına alındığı ve su yönetim giderlerinin minimize edildiği görülüyor. Bilimsel araştırma, suyun verimli kullanımı için SCADA gibi otomasyon sistemlerinin yaygınlaşmasının hayati bir zorunluluk olduğuna işaret ediyor.
Kaynak: Bulut, O. (2020). İçme Suyu Şebekelerinde Oluşan Su Kayıp ve Kaçakları Belirlemek İçin Kullanılan SCADA Sisteminin Değerlendirilmesi: Erzincan İli Örneği. [Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Tez No; 641867
