Tarım arazilerinin ve verimli toprakların koruma altına alınması amacıyla atılan adımlara her geçen gün bir yenisi ekleniyor. Son yıllarda tarım arazilerinin yanlış kullanımı ve yapılaşma baskısıyla karşı karşıya kalması, yetkilileri yeni ve daha sıkı tedbirler almaya yöneltti. Özellikle hobi bahçesi adı altında tarım topraklarının bölünmesinin ve vasfını yitirmesinin önüne geçmek için tapu işlemlerinde kurallar yeniden yazıldı. Atılan bu yeni adımın tarım arazilerinin geleceğini nasıl etkileyeceği ve kimleri kapsayacağı merakla takip ediliyor.
Tarım Arazilerinde Kooperatiflere Sıkı Kısıtlama
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından 24 Ağustos 2026 tarihli Makam Oluru ile 2022/5 sayılı Genelge’ye yeni bir madde eklendi. Yapılan bu düzenlemeye göre, köy yerleşik alan sınırları içinde kalan yerler hariç olmak üzere, tarımsal niteliği korunacak alanlarda ve imar planı bulunmayan tarım arazilerinde kooperatiflerin mülkiyet veya ipotek, intifa gibi sınırlı ayni hak edinmesi yasaklandı. Bu hamleyle birlikte, tarım arazilerinin hobi bahçesi gibi amaçlarla kooperatifler aracılığıyla bölünmesinin ve el değiştirmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hangi Kooperatifler İstisnai Kapsamda Yer Alıyor
Getirilen yeni kısıtlamalar her kooperatifi aynı şekilde etkilemiyor. 1163 sayılı Kanun’a göre kurulan tarımsal kalkınma, sulama, su ürünleri ve pancar ekicileri kooperatiflerinin bu sahalardaki talepleri için il veya ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden görüş sorulacak ve alınacak cevaba göre işlem yapılacak. Öte yandan, 1581 sayılı Kanun kapsamındaki Tarım Kredi Kooperatifleri ile 4572 sayılı Kanun’a tabi Tarım Satış Kooperatifleri gibi kendi özel kanunlarıyla kurulan tarımsal amaçlı kooperatifler bu kısıtlama ve izin kuralından muaf tutuluyor.
Yapı Kooperatifleri İçin Ferdileşme Şartı Değişti
Genelge üzerinde gerçekleştirilen bir diğer yakın tarihli değişiklik ise yapı kooperatiflerini yakından ilgilendiriyor. 7 Temmuz 2026 tarihli ek maddeye göre, Bakanlıktan izin alarak ana sözleşmesini değiştiren ve inşaatlarını etaplar halinde yürüten yapı kooperatifleri, planlanan tüm yapı etapları tamamen bitmeden ve kat mülkiyetine geçilmeden ortakları adına ferdileşme işlemi gerçekleştiremeyecek. Bu kural, yapı kooperatiflerinde mülk devir süreçlerinin projelerin tamamlama şartına bağlanmasını amaçlıyor.
Yapılan bu kapsamlı düzenlemeler, tarım arazilerinin tarımsal amaç dışı kullanımının ve özellikle hobi bahçesi yapılanmalarının hukuki altyapısını büyük ölçüde daraltıyor. Vatandaşlar ve yatırımcılar açısından tarım arazileri üzerinden kooperatifler eliyle arsa veya bahçe edinim süreçleri artık çok daha sıkı denetimlere ve yasaklara tabi tutuluyor. Böylece Türkiye’nin gıda güvenliği ve tarımsal üretim potansiyeli açısından hayati önem taşıyan verimli toprakların rant amaçlı yapılaşmadan korunması amaçlanıyor.
